Nieuwe aflevering van "Op de leestafel": 11de editie

    13/06/2007


    Onderwijspublicaties voorgeproefd

    Een overzicht van de reeds verschenen afleveringen vindt u hieronder:


    In de rubriek Op de leestafel vestigen wij uw aandacht op onderwijspublicaties die voor u mogelijk van nut zijn. 

    • De term 'publicatie' is ruim op te vatten. Het kan gaan om boeken, artikelen uit tijdschriften, bijdragen uit losbladige aanvulreeksen of uit verzamelwerken, audiovisuele middelen en ander didactisch materiaal, bv. speelleermiddelen. Kortom, elke drager van informatie die vanuit onderwijskundig of pedagogisch oogpunt relevant is, komt in aanmerking voor bespreking.
    • Het betreft ‘recente publicaties’, wat niet noodzakelijk wil zeggen dat ze ‘pas verschenen’ zijn.
    • Dat een publicatie onder uw aandacht wordt gebracht houdt – uiteraard! – geen aanbeveling (tot aankoop of gebruik) in. Het oogmerk van Op de leestafel is geen ander dan u, geheel vrijblijvend, opmerkzaam te maken op een product dat voor u mogelijk leerzaam of bruikbaar is. Verder dan attenderen reiken de bedoelingen van deze rubriek niet.
    • In een nabije toekomst zullen alle afleveringen van Op de leestafel in een databank worden verzameld. De besproken werken zullen er thematisch worden geordend. Er zal worden voorzien in de mogelijkheid tot snelle en efficiënte ontsluiting. De systematische groepering en de zoekrobot zijn natuurlijk bedoeld om de bruikbaarheid (en de ‘houdbaarheid’) van de rubriek te maximaliseren.
    • Van elk besproken werk:
      - wordt kort ingegaan op de auteur, als dat relevant is tenminste;
      - worden inhoud en draagwijdte ontsloten via trefwoorden of lemmata, die niet alfabetisch, maar hiërarchisch zijn geordend (naar afnemend belang dus);
      - wordt nader ingegaan op de inhoud;
      - wordt soms, ter aanvulling, verwezen naar een vergelijkbare publicatie, een nuttige webstek of iets dergelijks.


    Vandaag: scholen met zorg

    • Pol Ghesquière & Hans Grietens (red.), Jongeren met leer- of gedragsproblemen. Naar een school met zorg, Leuven: Acco, 2006. 182 p., fig., tab., bibl. na de verschillende bijdragen, geen reg.

      Auteurs
      Het boek bundelt 10 bijdragen, geschreven door 11 specialisten.
      Ghesquière en Grietens doceren beiden aan het Centrum voor Orthopedagogiek van de Katholieke Universiteit Leuven.

      Inhoud (alg.) 

      “Leer- en gedragsproblemen worden nog steeds onvoldoende herkend en erkend in het secundair onderwijs. Meer bepaald gaat het om problemen en stoornissen van jongeren met een gemiddeld – of zelfs bovengemiddeld – IQ, maar die toch om een of andere reden ‘uitvallen’ op school, bijvoorbeeld omdat ze lijden aan dyslexie, dyscalculie, AD(H)D, …
      Met dit boek willen de auteurs alle onderwijsbetrokkenen informeren over en sensibiliseren voor een zorgzame aanpak van leer- en gedragsproblemen in het secundair onderwijs. Hoe kunnen we concreet en tijdig deze problemen op school onderkennen en er op een verantwoorde manier mee omgaan? Elementen van antwoord worden aangereikt door onderzoekers die de actuele wetenschappelijke inzichten op dit terrein vertalen naar het onderwijsveld. Mede vanuit deze inzichten schetsen beleidsverantwoordelijken enkele recente initiatieven op het niveau van het school- en onderwijsbeleid. Ten slotte worden ook vanuit de hulpverlening concrete handvatten aangereikt om aan de grotere zorgvraag van deze leerlingen tegemoet te komen” (achterflap).

      Inhoud (specifiek) 

      Afgezien van Een getuigenis door een dyslecticus (een ervaringsdeskundige dus), zijn dit de resterende hoofdstukken:

      Leerlingen met ADHD in het secundair onderwijs (Marina Danckaerts, KU Leuven) - Dyslexie in het secundair onderwijs (Pol Ghesquière) - Leerlingen met agressief en antisociaal gedrag in het secundair onderwijs (Hans Grietens) - Dyscalculie in het secundair onderwijs: feiten en fictie (Annemie Desoete, UGent) - Jongeren met dyslexie of dyscalculie: school en CLB handelingsgericht op zoek naar een ‘YES’ (Tom Walgraeve, Vrije-CLB-Koepel vzw) - Leren leren: leren wát leren? (Ingrid Coosemans, lerarenopleidster) - Dyslexie en de verwerving van vreemde talen (Connie Milliau, logopediste) - Differentiërende klastechnieken in het kader van Leerzorg (Anny Cooreman en Els Van Doorslaer, resp. vzw *Eureka* Onderwijs, intensief onderwijs voor goedbegaafde leerlingen met leerstoornissen, en vzw Die-’s-lekti-kus) - Preventieve en positieve aanpak van ADHD: van woorden naar daden (Rita Bollaert, vzw Zit Stil, Vlaams kennis- en expertisecentrum voor ADHD).

      (Voor een gedetailleerdere inhoudsopgave: www.uitgeverij.acco.be/media/inhoudsopgaven/9033459388.pdf).

    • Pol Ghesquière, Lieve Schellekens & Wied Ruijssenaars, Scholen met zorg. Goede praktijkvoorbeelden in de zorg voor leerlingen met leerproblemen, Leuven/Leusden: Acco, 2003. 183 p.

      Het boek is de neerslag van een praktijkonderzoek – een onderzoek naar goede praktijkvoorbeelden in de zorg voor leerlingen met leerproblemen – , dat werd uitgevoerd door de Stichting Leerproblemen Vlaanderen.
      Deze stichting stelt zich tot doel kennis over leerproblemen te verwerven en te verspreiden en een actieve rol te spelen in de dialoog tussen wetenschap, praktijk en beleid.

      Inhoud en lemmata

      Zorgverbreding en inclusief onderwijs illustreren de overtuiging dat het ‘gewoon’ onderwijs meer aandacht moet hebben voor leerlingen bij wie het leerproces niet vlot verloopt.
      Het gaat om vernieuwingsprocessen “met als doel het realiseren van een school- en klasklimaat, een bepaalde manier van werken en een onderwijsaanbod waarmee een grotere zorgbreedte bewerkstelligd kan worden. Daarbij dient de school welzijnsbevorderend te zijn, maar ook probleembegeleidend. Dit wil zeggen dat ze de verschillen in ontwikkeling dient te respecteren, zonder afbreuk te doen aan de plicht tot actieve zorgverlening aan leerlingen bij wie zich problemen voordoen” (p. 9).

      De hoofdmoot van het werk presenteert acht scholen van het gewoon BaO waar de vernieuwing in haar concrete vormgeving door bevoorrechte getuigen wordt gekwalificeerd als succesvol. Daaruit kunnen andere scholen inspiratie putten (meer niet, want de auteurs benadrukken dat er in de realisatie van zorgverbreding niet één goede weg is en dat scholen, binnen hun eigen context, creatief op zoek moeten gaan naar passende formules).
      Heel concreet wordt in Scholen met zorg ingegaan op de visie van de verschillende scholen op de opvang van kinderen met leerproblemen, de klaspraktijk en het pedagogisch-didactisch handelen, het leerlingvolgsysteem, het signaleren en diagnosticeren van de leerproblemen, het remediëren en differentiëren. Voorts wordt ook stilgestaan bij de vernieuwingsarrangementen binnen elke school, het soort overlegstructuren, de inbreng van de schoolleider, de samenwerking met het clb, met externen en met ouders, en, ten slotte, de effecten van al deze initiatieven op het kind en de school.

      Behalve de voorstelling van de acht basisscholen – waaronder twee uit ons net – en de analyse van hun zorgbeleid (pp. 19-166), bevat het boek een inleidend hoofdstuk, waarin het conceptueel kader wordt geschetst.
      Om de zorg voor leerlingen met leerproblemen als vernieuwing in kaart te brengen is gebruikt gemaakt van het AIP-model (Model voor de analyse van een innovatieproces, 1994) en het model dat aan de grondslag lag aan de vragenlijst Zorg voor onderwijsleerproblemen in het lager onderwijs (1997).

      AIP is een methode die toelaat het vernieuwingsproces in een school van nabij te volgen en gedetailleerd in beeld te brengen.
      Het tweede model (Maes, Vandenberghe & Ghesquière) drukt het zorgverbredend vermogen van scholen uit aan de hand van twee triades: de triade ‘leerkracht-schoolhoofd-schoolteam’ en de triade ‘visie-organisatie-activiteiten’. Beide triades worden geïntegreerd, zodat negen velden (van aandacht, onderzoek, …) worden verkregen.

      In een slothoofdstuk worden de acht scholen met elkaar vergeleken. Dat maakt het mogelijk verschillen, gelijkenissen, tekorten en succesfactoren in concreet zorgverbredingsbeleid aan te wijzen.

      Aanvullend
      • P. Ghesquière, G. Moors, B. Maes & R. Vandenberghe, “Implementation of Inclusive Education in Flemish Primary Schools: a Multiple Case Study”, in: Educational Review, 54, 1, 2002, p. 47-56.

          Kwalitatief onderzoek naar de invoering van inclusief onderwijs in 10 doorsnee Vlaamse basisscholen. Ook is gekeken naar de factoren die dat innovatieproces bevorderen of hinderen. Daarbij is gebruik gemaakt van het ‘Model for the Analysis of an Innovation Process’ (AIP-model), verrijkt met het model dat het zorgverbredende vermogen van een school uitdrukt (model-Vandenberghe e.a.).
          Uit de resultaten blijkt o.m. dat “(i)nternal and external cooperation and consultation seem to be important positive factors in this implementation process. The fact that teachers still consider children with special educational needs to be a special (‘defective’) group hinders the development of a truly inclusive vision and practice” (p. 47).

       

       
      GO! Alhambragebouw • Emile Jacqmainlaan 20 • 1000 Brussel • tel. 02 790 92 00 • info@g-o.be • Disclaimer • Privacy
      		Sign In